Vi ste posjetilac od 23.03.2000. godine

Mihajlo Pupin

Susret M. Pupina i A. Ajnštajna

NAUČNA DJELATNOST:

Njegov položaj profesora teorijske elektrotehnike na Kolumbija univerzitetu, postepeno je usmjerilo njegovo interesovanje na proučavanje elektromagnetskih fenomena. Električna rezonanca, kao predmet izučavanja, privukla je njegovu pažnju i rezultirala u pronalasku električnog strujnog kola, koje se danas univerzalno koristi u svim radio-vezama. Patent električnog kola je prodao kompaniji Markoni, koja je, istovremeno, primijenila njegov pronalazak za ispravljanje visokofrekventnih električnih talasa. Ovaj pronalazak smatra se osnovom ispravljanja visokofrekventnih talasa koje se danas univerzalno primenjuje u radiofoniji.

U aprilu 1896. godine otkrio je sekundarnu rentgensku radijaciju (danas je poznat upravo po tom pronalasku; sekundarna rentgenska radijacija se univerzalno primjenjuje u proučavanju spektra x-zraka).

U februaru 1896. otkrio je brzu metodu rentgenskog snimanja, koja se sastoji u tome što se između objekta koji se snima i fotografske ploče, umeće fluorescentni ekran. Ovo je skratilo vreme ekspozicije (razvijanje snimka) sa trajanja od oko jednog časa na svega nekoliko sekundi. Ovaj metod rentgenskog snimanja se i sada univerzalno koristi i primjenjuje.

Pupin se, po prekidu rada na X-zracima, opredijelio za teorijsko proučavanje telegrafskog i telefonskog prenosa putem žica, posebno preko telefonskih kablova. Prenošenje putem telefonskih kablova predstavljalo je tada veoma veliki problem zbog toga sto su američki gradovi postavili zahtjev da se sve telefonske veze na području grada smjeste pod zemlju. Pupin je potpuno riješio ovaj problem, dokazujući matematički i eksperimentalno da kad se induktorski kalemovi postave u kabl na određenim razmacima, čine kabl jednakim sa nadzemnim provodnicima visoke indukcije, što istovremeno umanjuje i krivljenje i opadanje. S tim u vezi, Pupin je došao do novog oblika induktorskih kalemova, bez kojih bi teoretski rezultati imali vrlo malu praktičnu vrijednost, zato što bi, inače, kalemovi koji pripadaju različitim telefonskim kruznim linijama imali uzajamno indukovanje, a ovo bi prouzrokovalo ukrštanje razgovora. Induktorski kalemovi nemaju spoljno magnetsko polje i tako nemaju ni zajedničko indukovanje sa spoljašnjim okruženjem. Western Kompanija iz Njujorka i Siemens-Halske iz Berlina su usavršile ovu vrstu telefonskog kabla, što je predstavljalo revolucionarni korak u telefonskim komunikacijama.

Za vrijeme 1. svjetskog rata, Pupin i njegovi saradnici su se bavili istraživanjem čiji je cilj bio razvoj sistema za otkrivanje podmornica i sistem telefonskih komunikacija u vazdušnom saobraćaju.

Treba pomenuti da je Pupin u svom eseju iz 1899. godine, pod naslovom "Prenošenje kroz neprovučene provodnike", dao prvi matematički pristup električnog prenošenja preko tzv. umjetnih vodova. I ova teorija predstavlja pronalazak modernih električnih filtera koji se mnogo koriste u telefonskim, telegrafskim i radio-komunikacijama.

Pred kraj života, Pupin je proučavao, kako teoretski, tako i eksperimentalno, električno prenošenje putem kablova koji idu ispod mora, i uspio da proširi lord Kelvinov matematički pristup ovom predmetu. Rezultat ovog proučavanja je novi tip umjetnih vodova koji treba da se koriste u dvostrukom radu kablova ispod mora.